Hemelwater duurzaam beheren op bedrijventerreinen

De GSVH-regelgeving voor bedrijventerreinen

Riet Lismont van VLARIO lichtte de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening Hemelwater (GSVH) toe. Die bepaalt al sinds 2023 zowel voor particuliere woningen als bedrijventerreinen, en sinds 2025 voor openbare projecten hoe we samen moeten omgaan met hemelwater in Vlaanderen.

Hoewel de GSVH dus al enkele jaren geldt voor bedrijven, ging er in september 2025 een nieuw technisch achtergronddocument in. Hierin zitten enkele wijzigingen én een handig stroomdiagram dat toont welke redeneringen je kunt volgen om de juiste infiltratievoorziening te kiezen.

“Het is een misvatting dat je sinds de GSVH niks meer mag”, legt Riet Lismont uit. “Het tegendeel is waar, want alle mogelijkheden liggen open. Of je nu voor gesloten verharding of waterdoorlatende verharding kiest voor je parking: de GSVH voorziet oplossingen.”

Een parking in waterdoorlatende verharding volgens de GSVH

“Wie voor een parking in waterdoorlatende verharding kiest, en die in een helling van minder dan 2% plaatst, voldoet meteen aan alle regels,” verklaart Lismont. “Wie toch liever voor volle verharding kiest, moet een keuze maken. Ofwel laat je de verharding afwateren naar een onverharde zone die minstens 25% beslaat van de afwaterende oppervlakte, ofwel voorzie je een infiltratievoorziening.”

En infiltratievoorzieningen kunnen best breed gaan. Denk aan een infiltratiekom, -veld, -put of -greppel. “Het is wel zo dat de GSVH resoluut voor bovengrondse infiltratievoorzieningen kiest, liefst in combinatie met natuurlijke materialen zoals gras, planten of bomen. Ondergrondse infiltratiesystemen zijn toegelaten, maar je moet wel motiveren waarom dat noodzakelijk is vóór je een vergunning krijgt”, licht Lismont toe.

“Een interessante nieuwigheid in het technisch achtergronddocument is dat waterdoorlatende verharding nu óók als een infiltratievoorziening beschouwd wordt. Het is een ondergronds systeem, omdat de infiltratie van het water in de waterdoorlatende fundering gebeurt. En die moet je natuurlijk correct dimensioneren in functie van de afwaterende oppervlakte. Net zoals bij elke andere ondergrondse infiltratievoorziening, moet je ook hier motiveren waarom een ondergrondse buffering in jouw geval noodzakelijk is. Die informatie vind je snel terug op het handige stroomschema,” besluit Lismont. 

Een collectief decentraal waterbeheersysteem

Wim Schiettecatte en Dieter Cuypers van onderzoekscentrum VITO namen ons mee naar Tielt, waar een grootschalig samenwerkingsproject aangegaan werd tussen een textielbedrijf, de gemeente en de lokale landbouwers. Een regenwatercollectief, als het ware.

“In plaats van elke bedrijfsleider verantwoordelijk te maken voor het regenwater dat op zijn perceel valt, testten wij in Tielt een collectief waterbeheersysteem uit,” zegt Wim Schiettecatte. “Dat betekent dat we uitzoomen naar het volledige bedrijventerrein, en onderzoeken hoe we de omgeving optimaal kunnen aanleggen.”

“De focus van het project is duurzaam regenwaterbeheer,” vervolgt Schiettecatte. “Zo bouwden we een enorm buffervat voor vertraagde hemelwaterafvoer, dat bovendien slim gestuurd wordt aan de hand van de weersvoorspellingen. Dat regenwater wordt met een pompsysteem overgebracht naar een textielbedrijf dat veel water verbruikt. Het overschot aan regenwater stroomt naar een bekken waar landbouwers regenwater oppompen om hun velden te irrigeren.”

“De bufferinstallatie ligt onder een kruispunt,” vult Dieter Cuypers aan. “Dat was dus ook het uitgelezen moment om een gescheiden riolering aan te leggen en veilige fietspaden te voorzien. Bovendien was er een heuse communicatiecampagne in Tielt om bewoners op de hoogte te brengen van ons ambitieuze project. Soms moet je durven kijken naar het geheel.”

Biodiversiteit toevoegen aan je terrein schuilt in een klein hoekje

Architect Regis Verplaetse van UR architects tovert bedrijventerreinen om naar biodiverse, ecologisch interessante landschappen. “Op elk bedrijventerrein zijn er opportuniteiten,” zegt Verplaetse. “Kleine hoeken waar je kunt inzetten op biodiversiteit. Denk aan de inkom van het kantoor, de picknickhoek van het personeel, de randen van je terrein... Zeker als je bedrijventerrein grenst aan een groene zone, kun je aan de zijkanten volop inzetten op grote bomen. Of denk aan een klimplant tegen de gevel van het kantoor, of een plantenvak voor de deur.”

Hij toont een voorbeeld van het bedrijventerrein van Vandebos in Alken. De voorfoto's worden gekenmerkt door een binnenkoer met kasseien, een volledig verhard bedrijventerrein en een braakliggend stuk wei. 

De plannen van Regis kleuren resoluut groen. “We gaan voor een verregaande ontharding en vergroening,” legt Verplaetse uit. “Zo maken we zelfs van een bedrijventerrein een site die kansen biedt voor biodiversiteit.”

Collectief regenwaterbeheer met B-rain Connect

“Ebema_LivingCity is continu op zoek naar innovatieve oplossingen voor duurzaam waterbeheer. We denken mee in het kader van de Ladder van Lansink en ontwikkelen nieuwe systemen die hiertoe bijdragen,” zegt Maarten Jacobs, commercieel-technisch adviseur bij Ebema_LivingCity. “Zo is Ebema lid van het B-rain Connect netwerk. Samen met onze partners ontwikkelden we ‘de slimme kamer’. Een modulair systeem van prefab betonnen kamers, die in een streng aaneengesloten worden. Op die manier voorzien we een nieuwbouwwijk in Wiekevorst van een collectief regenwatersysteem.  Bewoners hoeven dus geen individuele regenwaterput te plaatsen.” 

Betonnen boombunkers als oplossing voor het hitte-eilandeffect op industriezones

“Om meer groen in de industriegebieden te krijgen, ontwierpen we ook een boombunker,” toont Jacobs. “De wortels van de bomen krijgen dankzij de omgekeerde-tafelstructuur alle ruimte om te groeien. Bovendien integreerden we een slim systeem met een ondergrondse luchtlaag, waardoor de wortels de weg of parkeerplaats niet meer omhoogdrukken. De wortels voelen de luchtlaag, en keren vanzelf terug de grond in. Hoe je het ook draait of keert, bomen blijven de meest efficiënte oplossing om het hitte-eilandeffect in industriegebieden tegen te gaan.”

Hydrops Solid Drain

Als laatste innovatie presenteert Jacobs het nieuwe Hydrops Solid Drain-systeem. “Hydrops staat voor een waterdoorlatende fundering in combinatie met een gesloten verharding: Eurodal industrie- en kolkplaten. Het systeem buffert het water bovengronds, doet een eerste filtering, en laat het water infiltreren in de bodem. Er zijn dus géén open voegen, waardoor je met vrachtwagens of heftrucks maximaal gebruik blijft maken van het terrein. Zelfs voor zwaar industrieel gebruik moeten de Eurodals met infiltratiekolk niet onderdoen,” glundert Maarten